Erasmus - Erasmus
368
page-template,page-template-full_width,page-template-full_width-php,page,page-id-368,ajax_fade,page_not_loaded,,qode-title-hidden,qode_grid_1300,overlapping_content,footer_responsive_adv,qode-content-sidebar-responsive,transparent_content,qode-child-theme-ver-1.0.0,qode-theme-ver-10.1.2,wpb-js-composer js-comp-ver-5.1.1,vc_responsive

Heel de wereld is mijn vaderland.

Desiderius Erasmus

Erasmus &
Rotterdam

Een denker die meer dan vijf eeuwen na zijn dood nog steeds actueel en relevant is – dat is Desiderius Erasmus Roterodamus. Erasmus staat voor vrijheid van meningsuiting, respect voor anderen, kennis en cultuur, tolerantie en onderwijs.

Erasmus heeft zichzelf altijd een kind van Rotterdam genoemd, al was de stad in zijn tijd nog een onbekend dorp aan de Maas. Door zijn boeken werd Erasmus een internationaal befaamd denker – en daarmee wereldwijd een icoon van Rotterdam.

Wie was Erasmus?

Desiderius Erasmus werd geboren op 28 oktober 1466 (waarschijnlijk – de datum is zeker, het jaartal niet helemaal) in Rotterdam, de tweede zoon van een ongetrouwde moeder en een priester. Erasmus is zijn doopnaam, vanaf 1506 noemt hij zich officieel Desiderius Erasmus Roterodamus (Desiderius betekent ‘de gewenste’). Erasmus werd zelf ook priester, en daarnaast geleerde, schrijver en vertaler.

 

Erasmus was gedurende zijn leven al een beroemdheid. Hij schreef niet alleen erg veel, hij had ook het voordeel dat de drukpers net was uitgevonden. Zo konden mensen in heel Europa de woorden van Erasmus lezen. Overigens hielp Erasmus zelf ook mee aan zijn bekendheid: hij liet de beste kunstenaars van zijn tijd portretten van hem maken, zodat iedereen wist hoe hij er uit zag.

 

Erasmus voerde briefwisselingen met belangrijke denkers van zijn tijd. Zo was hij bevriend met Thomas More, een belangrijke advocaat, filosoof en staatsman en een raadgever van de Engelse koning Hendrik VIII. Hij had ook een pittige discussie met kerkhervormer Maarten Luther – hun (ruzie)brieven werden door veel mensen gelezen. Erasmus gaf ook adviezen aan zeer machtige mensen, zoals keizer Karel de Vijfde.

 

Erasmus was erg kritisch en uitte stevige kritiek op de kerk en de machthebbers. Zijn bekendste boek is waarschijnlijk ‘De Lof der Zotheid’, waarin hij de spot drijft met mens en maatschappij. In een ander beroemd boek, ‘Adagia’, verzamelde hij veel spreekwoorden en gezegden uit de klassieke Oudheid. Spreekwoorden en gezegden die we vandaag de dag nog steeds gebruiken – en die tegenwoordig ook zichtbaar zijn in het Rotterdamse straatbeeld.

 

‘Heel de wereld is mijn vaderland’, vond Erasmus. Hij is het symbool voor kennis zonder grenzen. In een tijd dat een afstand van twintig kilometer zo een dag reizen kostte, reisde Erasmus door heel Europa. Hij woonde niet alleen in Nederland, maar ook in Frankrijk, Engeland, Italië, België, Duitsland en Zwitserland.

Al snel na zijn geboorte verhuist hij van Rotterdam naar Gouda, waarna hij in Deventer naar school gaat. Vervolgens gaat hij naar Frankrijk om in Parijs te studeren, te schrijven en les te geven.

 

In Italië wordt hij doctor in de theologie in Turijn, geeft hij boeken uit in Venetië en reist hij naar Rome. Erasmus woont ook nog een tijdje in Leuven, totdat de christelijke kerk uit elkaar valt in katholieken en protestanten. Erasmus wil geen partij kiezen en vertrekt. Daarnaast woont hij ook in Cambridge en Freiburg.

 

Het langst woont Erasmus in Bazel, waar ook veel van zijn boeken zijn gedrukt. Daar overlijdt hij ook, op 12 juli 1536 in Bazel. Erasmus is begraven in de kathedraal van die stad, waar nog steeds zijn grafmonument te zien is.

Check de
uitzending van
Human over
Erasmus:

Erasmus:
actueel en relevant

Vele duizenden brieven (waarvan ruim 3.000 bewaard zijn gebleven) en ruim 100 boeken: Erasmus was een productief en invloedrijk denker. In die brieven en boeken uitte hij zijn ideeën en gedachten over allerlei onderwerpen. Of het nu ging over het geloof, over hoe je je moest gedragen of over het opvoeden van kinderen.

 

Vandaag de dag worden de brieven en boeken van Erasmus nog steeds gelezen en vertaald. Zijn ideeën over gedrag, geloof, taal, onderwijs en politiek zijn nog steeds actueel, vijf eeuwen na dato.

 

Denk aan zijn sterke pleidooi voor verdraagzaamheid en de vrijheid van meningsuiting, het belang van de dialoog en de rol van humor, spot en ironie daarbij. Maar ook de aandacht voor de positie van vrouwen en hun recht op intellectuele vorming; zijn pleidooien voor wellevendheid, innerlijke beschaving en verdraagzaamheid; aandacht voor educatie en belang van goed onderwijs; open staan voor anderen en de bereidheid om eigen standpunten te herzien.

Rotterdammer

Hoewel Erasmus voornamelijk in het buitenland woonde, voelde hij zich een geboren Rotterdammer. Vanaf 1506 noemde hij zich nadrukkelijk Desiderius Erasmus Roterodamus. Terwijl Erasmus beroemder en beroemder werd, groeide ook de naamsbekendheid van de stad Rotterdam. Al tijdens zijn leven was Erasmus een beroemd schrijver en denker. Veel mensen kwamen dan ook naar Rotterdam om te zien waar hij was geboren.

 

Erasmus is zonder meer de bekendste Rotterdammer aller tijden en een icoon van de stad. Hij was een wereldburger en past daarom perfect bij Rotterdam als wereldstad.

De stad Rotterdam is erg trots op Erasmus. Daarom zijn zoveel instellingen en bouwwerken naar hem vernoemd. Denk aan de Erasmusbrug, de Erasmus Universiteit Rotterdam en het Erasmus MC.

 

De actualiteit van het werk van Erasmus en zijn grote belang voor Rotterdam komen terug in de ‘Lof der Zotheidsspeld’. Deze onderscheiding wordt ieder jaar op 28 oktober, tijdens de viering van de verjaardag van Erasmus, uitgereikt door het Comité Erasmus, Icoon van Rotterdam.

De Lof der Zotheidspeld wordt toegekend aan iemand die zich verdienstelijk heeft gemaakt voor Rotterdam door (bij voorkeur op een luchtige manier) te werken in lijn met het gedachtegoed van Erasmus.

 

Winnaars van de Lof der Zotheidsspeld

 

  • 2011 Gyz la Rivière (kunstenaar)
  • 2012 Arie van der Krogt (artiest)
  • 2013 Manuel Kneepkens (politicus/dichter)
  • 2014 Inez Weski (advocaat)
  • 2015 Loes Luca (actrice)
  • 2016 Henk Oosterling (filosoof)